auteur: Grosfeld
locatie: Verpleeghuis Lindendael,
In verpleeghuis Lindendael rouleren zeven fotoseries en twee series affiches langs de negen afdelingen, zowel bij de afdeling psychogeriatrie als bij de afdeling somatiek. De opdracht die aan de zeven fotografen gegeven werd had als thema ‘het Westfriese landschap’ en was bedoeld om bewoners en bezoekers het landschap waar ze hun herkomst hadden te laten herkennen. De affiches zijn reproducties van oude reclameaffiches, die destijds overal hingen. Ze spreken nog meer aan dan de foto’s.
Govert Grosfeld
Zeven fotografen
‘Portret van een boer’, Purmerend, ca. 1979 van Ed van der Elsken / Nederlands Fotoarchief
Het rouleren bevalt goed: bewoners vinden het fijn als een nieuwe serie gehangen wordt, psychogeriatrische patiënten besteden er eigenlijk alleen dan aandacht aan. De fotoseries zijn allemaal in de omgeving van het IJsselmeer en in West-Friesland opgenomen. Het zijn landschappen en stadsscènes van Willem Diepraam, Theo Baart, Ger Dekkers, Wout Berger, Martin Kers, Ed van der Elsken en Martin Parr. Willem Diepraam nam wolkenluchten tot onderwerp, soms twee aan twee gegroepeerd tot wijdse panorama’s. Theo Baart zocht de perspectieven op in binnenhuizen, schuren en polders. Ger Dekkers nam tien oude plaatsen aan de Zuiderzee. Wout Berger fotografeerde de vertrouwde landschappen met een ongebruikelijk hoog standpunt vanaf een hoogwerker. Bij Martin Kers gaat het om bijzondere kleuren en belichtingen in het landschap. Martin Parr was getroffen door de kleurcombinaties in de kleren die Westfriese mensen aanhebben op markten en in winkels.
Eén serie valt duidelijk niet in de smaak, die van Ed van der Elsken, met piesende en kwijlende koeien en paarden in close-up, die door sommige bewoners, personeel en bezoekers te indringend of smakeloos wordt gevonden. Het is mij niet bekend of bewoners van de afdeling psychogeriatrie er ook bezwaar tegen hebben. Het is wel een serie met eenvoudige, niet complexe afbeeldingen, die daarmee in theorie geschikt kan zijn voor dementen, meer dan sommige andere fotoseries die druk, vol en complex zijn en daardoor de doelgroep minder zullen aanspreken. Men zou denken dat demente patiënten minder last van decorum zouden hebben en de vieze plaatjes wel zouden waarderen. Ed van der Elsken zou er plezier in gehad hebben als dat het geval was geweest. Maar helaas: de berichten zijn anders. De serie wordt niet meer in roulatie gebracht en zal in overleg met SKOR worden vervangen.
Niet lang na deze opdracht, waar hij overigens voor uit zijn archief kon putten, is Ed van der Elsken overleden.
‘Paard’, Edam, ca. 1979 van Ed van der Elsken / Nederlands Fotoarchief
Stichting Kunst en Openbare Ruimte












