Maartje Fliervoet
Zero Panorama

Zero Panorama is een onderzoeksproject van Maartje Fliervoet. Zij volgde de masteropleiding Artistic Research aan de Universiteit van Amsterdam, de presentatie in De Inkijk is onderdeel van haar afstuderen.

'That zero panorama seemed to contain ruins in reverse, that is - all the new construction that would eventually be built. This is the opposite of the "romantic ruin" because the buildings don't fall into ruin after they are built but rather rise into ruin before they are built.' Robert Smithson*

In Zero Panorama concentreert Maartje Fliervoet zich op niet- toegankelijke kunstruimtes als het Stedelijk Museum en de kelderruimten op het terrein van SKOR, die in de toekomst als tentoonstellingslocatie dienst gaan doen. Zelfs voor buurtbewoners is het terrein van SKOR, hoewel midden in de stad, een onbekende plaats.
Juist de verhouding tussen ruimte en non-ruimte levert een nieuw verhaal op: dat van de paradoxale mogelijkheid om het onbepaalde in de waarneming te kunnen oproepen. Fliervoet liet zich sterk inspireren door land art-kunstenaar Robert Smithson, die in zijn non-site werken verbanden legde tussen de tentoonstellingsruimte en de werkelijke locatie van de gerepresenteerde plek (site).

Het werk in Zero Panorama bestaat, zoals vaak ook bij Smithson, uit drie integrale delen, die inspelen op verschillende intensiteitniveaus om van het project kennis te nemen en op de overgangen tussen site en non-site. De toeschouwer van Zero Panorama moet verschillende perspectieven aannemen om alles te kunnen zien. Verspreid over de stad – met een grotere dichtheid rondom SKOR – worden affiches geplakt waarop archieffoto’s van het terrein van SKOR staan.

Deze posters tonen de aanpassingen die de constructie van het voormalig rioolgemaal vóór zijn transformatie tot kantoor/kunstruimte heeft ondergaan. De toeschouwer zal de beelden soms herkennen, maar de functie ervan blijft ongewis. Omdat alleen titel en data worden genoemd, biedt De Inkijk een tweede aanknopingspunt. Daar is een installatie te zien van grote fotopanelen waarop een zaal van het Stedelijk Museum en de omtrekken van de kelders van SKOR staan afgebeeld, uitgebleekt, alsof ze op het punt staan te verdwijnen, in elkaar op te gaan. Ook zijn er elektronenmicroscopische foto's aanwezig van anorganische stofdeeltjes uit het Stedelijk en de Inkijk, moeilijk te herkennen residuen van wat er daarbinnen ooit was. De zaaltekst is buiten als voice-over te horen. Tenslotte wordt een bescheiden publicatie gemaakt, waarin met tekst en beeld de volledige portee van het project uit de doeken wordt gedaan.

Dit project is het eindproject van Maartje Fliervoet in het kader van haar studie aan de Master Artistic Research van de Universiteit van Amsterdam. Het wordt mede ondersteund door de Gerrit Rietveld Academie en de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten.
Met dank aan: Stedelijk Museum Amsterdam, Stadsarchief Amsterdam en ACTA.

*Robert Smithson: The Collected Writings, Jack Flam ed., University of California Press: 1996, p. 72.