Provocatie speelt in veel kunstwerken een rol, maar sommige kunstenaars geven het een centrale plek in hun werk. In de publieke ruimte is het gebruik van provocatie als een middel om iets duidelijk te maken complex.
How do artists raise the issues that we would rather look away from?
Het werk van Teresa Margolles is visueel en zelfs fysiek confronterend. Het richt zich op maatschappelijke maar ook persoonlijke taboes zoals slavernij en dood, en gebruikt onder meer performance als medium.Mierle Laderman Ukeles heeft een achtergrond in de feministische performancekunst van de jaren zeventig, haar werk richtte zich toen op schoonmaken, vanuit een feministisch perspectief. Ukeles raakte betrokken bij de New Yorkse Gemeentereiniging, waarmee ze acties en performances heeft gedaan en waar ze nu artist-in-residence voor het leven is. Haar aandacht is verschoven naar onderwerpen die met arbeid te maken hebben. Wat is binnen deze artistieke strategieën het onderscheid tussen choqueren, provoceren en kritiek leveren? Wat zijn de regels voor het choqueren van het publiek, met name in de openbare ruimte? Zijn er grenzen, ook als het gaat om effectiviteit of het maken van een goed kunstwerk?
Mierle Laderman Ukeles (Verenigde Staten, 1939) is een kunstenaar voor wie arbeid en het milieu centrale thema's zijn. In haar performances en openbare kunstwerken stelt ze verschillende soorten arbeid aan de orde, waaronder onderhoudswerk en werk aan de stedelijke omgeving. Ukeles kreeg nationale erkenning voor haar al dertig jaar lopende artist-in-residency bij de New Yorkse gemeentereiniging. Touch Sanitation, haar grootschalige performance uit 1980 die onderdeel was van deze residency, duurde elf maanden en behelsde het schudden van de handen van elk van de 8500 werknemers van de gemeentereiniging, waarbij ze hen bedankte voor het "in leven houden van New York". Onlangs heeft Ukeles haar werk met de Department of Sanitation gericht op de transformatie van het terrein Fresh Kills in een veilig openbaar park. Daarnaast creëerde ze in de VS en internationaal zes 'werkballetten', die samen met de werknemers werden gechoreografeerd, met als leidende vraag: kan werk kunst zijn? In de afgelopen jaren is het werk van Ukeles te zien geweest bij onder meer de Ronald Feldman Gallery in New York, het Joods Museum van New York, het MMKA in Arnhem, de Kunstverein Wolfsburg en het Stedelijk Museum in Amsterdam. Ukeles ontving meerdere prijzen van de National Endowment for the Arts en de New York State Council on the Arts en ontving ondersteuning van de Guggenheim Foundation en de Andy Warhol Foundation.
Teresa Margolles (1963) woont in Mexico Stad en studeerde forensische geneeskunde en de communicatiewetenschap aan de Nationale Universiteit van Mexico. In 1990 was ze een van de oprichters van de groep SEMEFO (Servicio Medico Forense / Forensisch Medische Dienst) en heeft sindsdien in deze hoedanigheid performances gehouden, installaties, objecten en video's gemaakt en interventies in de openbare ruimte gedaan. Later werkte ze zelfstandig verder, waarbij het lijkenhuis voor haar een laboratorium en een plek van onderzoek was en ze sociale en conceptuele artistieke strategieën ontwikkelde op basis van het gebruik van lichaamsstoffen en afbeeldingen van lijken. Haar verkenning van de dood als een onderwerp is gerelateerd aan vraagstukken rond economische en politieke ongelijkheid, sociale uitbuiting, het rouwproces en de manier waarop geweld het culturele en filosofische landschap van tegenwoordig definieert. Het werk van Teresa Margolles is ondanks het controversiële karakter ervan tentoongesteld verschillende internationale tentoonstellingen, zoals de Kunsthalle Fridericianum in Kassel, Galerie Peter Kilchmann in Zürich, de Biënnale van Venetië, de Liverpool Biënnale, La Colección Jumex in Mexico, Smart Project Space in Amsterdam en Kunsthalle Krems in Oostenrijk.
ARTISTS IN PUBLIC is een initiatief van SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en onderdeel van een uitgebreider publieksprogramma.
